Người dân được sơ tán sau sự cố tràn axit nitric ở Arizona – Nhưng loại axit này là gì?

Khi axit nitric phân hủy và tạo ra khí nitơ đioxit, một đám mây màu vàng cam được tạo ra. Ảnh: Vovantarakan/Shutterstock.com

Vào thứ Ba, ngày 14 tháng 2, cư dân của Quận Pima ở miền Nam Arizona đã được yêu cầu sơ tán hoặc tìm nơi trú ẩn trong nhà sau khi một chiếc xe tải chở axit nitric lỏng bị tai nạn và làm tràn chất lỏng ra đường xung quanh.

Vụ tai nạn xảy ra vào khoảng 2 giờ 43 phút chiều và liên quan đến một xe tải thương mại chở "2.000 pound" (~900 kg) axit nitric, đã bị lật, khiến tài xế thiệt mạng và làm gián đoạn tuyến đường chính đông-tây chạy qua phần lớn khu vực Tây Nam Hoa Kỳ.

Lực lượng cứu hộ, bao gồm Sở Cứu hỏa Tucson và Sở An toàn Công cộng Arizona, đã nhanh chóng sơ tán tất cả mọi người trong bán kính nửa dặm (0,8 km) quanh hiện trường vụ tai nạn và hướng dẫn những người khác ở trong nhà, tắt điều hòa và máy sưởi. Mặc dù lệnh "trú ẩn tại chỗ" sau đó đã được dỡ bỏ, nhưng dự kiến ​​sẽ tiếp tục có sự gián đoạn trên các tuyến đường xung quanh hiện trường vụ tai nạn khi chất hóa học nguy hiểm được xử lý.

Axit nitric (HNO3) là một chất lỏng không màu và có tính ăn mòn cao, thường được tìm thấy trong nhiều phòng thí nghiệm và được sử dụng trong nhiều ngành công nghiệp khác nhau như nông nghiệp, khai thác mỏ và sản xuất thuốc nhuộm. Axit này thường được tìm thấy trong sản xuất phân bón, nơi nó được sử dụng để sản xuất amoni nitrat (NH4NO3) và canxi amoni nitrat (CAN) làm phân bón. Hầu hết các loại phân bón gốc nitơ đều được sử dụng làm nguyên liệu thô, do đó nhu cầu về chúng đang tăng lên khi dân số toàn cầu tăng và nhu cầu sản xuất lương thực ngày càng cao.

Những chất này cũng được sử dụng làm tiền chất trong sản xuất chất nổ và được liệt kê vào danh mục kiểm soát theo quy định ở nhiều quốc gia do tiềm năng lạm dụng của chúng – amoni nitrat thực chất là chất gây ra vụ nổ Beirut năm 2020.

Axit nitric gây hại cho môi trường và độc hại đối với con người. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC), tiếp xúc với axit này có thể gây kích ứng mắt và da, đồng thời dẫn đến nhiều vấn đề về phổi mãn tính, chẳng hạn như phù phổi, viêm phổi và viêm phế quản. Mức độ nghiêm trọng của các vấn đề này phụ thuộc vào liều lượng và thời gian tiếp xúc.

Các đoạn phim và hình ảnh do người dân ghi lại cho thấy một đám mây lớn màu vàng cam đang cuồn cuộn bốc lên trời từ hiện trường vụ tai nạn ở Arizona. Đám mây này được tạo ra bởi axit nitric khi nó phân hủy và tạo ra khí nitơ dioxide.

Vụ tràn axit nitric xảy ra chỉ 11 ngày sau khi một đoàn tàu chở hàng thuộc hãng Norfolk Southern trật bánh ở Ohio. Sự kiện này cũng dẫn đến việc sơ tán cư dân khi vinyl clorua chở trong năm toa tàu bốc cháy và phát tán những đám khói độc hại gồm hydro clorua và phosgene vào khí quyển.